Sytuacja w Europie Środkowej (I-IX w. n.e.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Państwo Wielkomorawskie

Księstwo Samona, będące w zasadzie związkiem wielu plemion wkrótce się rozpadło. Awarowie zostali bowiem pokonani a Samon- władca potrafiący zjednoczyć zwaśnione rody wkrótce umarł. Na jego gruzach udało się jednak później zbudować nowe królestwo – Państwo Wielkomorawskie.

Państwo Wielkomorawskie (Źródło ilustracji: Wikimedia)

Jego władca postanowił przyjąć chrzest by nadać mu większą rangę w Europie. Państwo Wielkomorawskie zostało schrystianizowane przez Bizancjum(Cesarstwo Wschodniorzymskie) w nowatorskim obrządku Słowiańskim(Msze odprawiano właśnie w tym języku). Z tego okresu pochodzi pierwsza większa wzmianka o wczesnośredniowiecznych ziemiach Polski. Pochodzi ona z  księgi „Żywot św. Metodego” opisującej życie i działalność misyjną tego pochodzącego z Bizancjum biskupa. Nawrócił on wielką liczbę ludzi w Państwie Wielkomorawskim i wspólnie ze świętym Cyrylem stworzył oparty na grece alfabet słowiański. Cyrylica używana jest do dziś w Rosji, Bułgarii, na Ukrainie i Białorusi.

Pierwszy alfabet Słowian (Źródło ilustracji: Wikimedia)


Wzmianka z tej księgi mówi, że był wówczas jakiś książę pogański „siedzący w Wiśle”, bardzo silny, który „urągał chrześcijanom i krzywdy im czynił”. Opis mówiący o tym, że ów książę „siedział w Wiśle” pasuje dobrze do wzgórza Wawelskiego w Krakowie. Znajduje się tu duża skała, na której już od VII wieku istniał gród. Ową skałę z dwóch stron opływała rzeka Wisła która rozlewała się tu w liczne bagniska i moczary czyniąc to miejsce bardzo obronnym. Ów książę pogański z „Żywota świętego Metodego” to więc zapewne władca plemienia Wiślan mającego we wczesnym średniowieczu swoje siedliska w Małopolsce a stolicę w Krakowie. Dalsza część wzmianki mówi o tym, że władca został ostrzeżony przez św. Metodego aby lepiej sam z własnej woli nawrócił się i przyjął chrzest bo inaczej na obcej ziemi siłą zostanie do niego zmuszony. Pogański władca nie zgodził się na te warunki, jego ziemie zostały więc podbite przez potężne wojska Państwa Wielkomorawskiego. Księcia zapewne zaś siłą zmuszono do chrztu. Z tego mniej więcej okresu pochodzi najstarsza na Wawelu, tajemnicza okrągła rotunda (kaplica), ślad chrystianizacji tych ziem w obrządku słowiańskim.

rotunda na Wawelu (Źródło ilustracji: Wikimedia)


W starych kronikach zachowały się także imiona jakichś dwóch biskupów którzy jeszcze przed chrztem Polski mieli mieć swoje siedziby na Wawelu. Są to zapewne właśnie biskupi z okresu gdy Wawel należał do Państwa Wielkomorawskiego.

Polecana literatura:

Żywot św Metodego

Najstarsze datowane inskrypcje Słowiańskie, X - XIII wiek

test