Rzeczpospolita Obojga Narodów (XVI-XVIII w.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Wolna Elekcja

Po śmierci Zygmunta Augusta w Rzeczpospolitej Obojga Narodów narodził się nowy problem. Król był ostatnim przedstawicielem sławnej dynastii Jagiellonów, nie miał kto dziedziczyć po nim tronu. W wyniku licznych uchwał i podejmowanych wspólnie przez szlachtę w czasie bezkrólewia postanowień, stworzono niezwykły jak na ówczesne czasy, nowoczesny sposób wyboru panującego. Była to tak zwana Wolna Elekcja – prawo oddania głosu na przyszłego monarchę miał posiadać każdy kto należał do stanu szlacheckiego. To niepowtarzalne, demokratyczne prawo sprawiało, że wszyscy szlachetnie urodzeni mogli mieć teoretycznie równy wpływ na przyszłość kraju. Niezwykle zwiększało to poczucie odpowiedzialności za losy Republiki. Pierwszym wybranym w ten sposób królem był Henryk Walezy – jeden z kandydatów do Francuskiego tronu. Nowy władca, który wkrótce przybył do Krakowa, był jednak wychowankiem nieco innej kultury, mocno przywiązanym do Francuskiej mody, wyrafinowanych zwyczajów dworskich. Wiele rzeczy dziwiło i szokowało nowego władcę w Republice Obojga Narodów. Młody król był zaskoczony surowością klimatu, czy urządzanymi przez szlachtę pijatykami. Mieszkańców Rzeczpospolitej  z kolei  zdumiewały kolczyki, naszyjniki i stroje Henryka. Wychowanych w Polsce i na Litwie możnych zaskakiwała też swoboda seksualna króla – sprowadził on do pałacu liczne prostytutki, a na urządzanych przez króla ucztach występowały nagie dziewczęta. Wkrótce potem Henryk dowiedział się o śmierci swojego brata – króla Francji, po którym Walezy miał dziedziczyć tron. Władca ukradkiem opuścił pałac i ruszył do Francji. Chciał być królem obu krajów naraz, polska szlachta się na to jednak nie zgodziła. Wkrótce ogłoszono nową Elekcję.