Rzeczpospolita Obojga Narodów (XVI-XVIII w.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Zygmunt III Waza

Na następnej elekcji władcą wybrano Zygmunta ze szwedzkiej dynastii Wazów. Skandynawski król, miał między innymi zapobiec wojnom Rzeczpospolitej z tym położonym na północy krajem. Konfliktów nie udało się jednak uniknąć, biedna Szwecja dążyła wówczas do opanowania wybrzeży całego Bałtyku i czerpania dochodów z handlu w tym regionie. Duży wpływ na agresywną postawę Szwecji w owym czasie (oraz później w okresie „Potopu Szwedzkiego”) mogła mieć tak zwana „mała epoka lodowcowa” – okresowe oziębienie klimatu, które szczególnie mocno dotknęło kontynent Europejski w XVII wieku. Zimniejszy klimat powodował krótszą wegetację roślin i mniejsze zbiory, szczególnie na północy Europy. Być może to między innymi sprawiło, że tak wielu głodujących skandynawskich chłopów wstępowało do wojska i szukało łupów w położonych bardziej na południu, bogatszych krajach (W Polsce i na Litwie a później także w Niemczech).

W czasie “małej epoki lodowcowej” w zimie stawiano nawet karczmy na lodzie, dla ludzi podróżujących wzdłuż zamarzniętego Bałtyku.

Walki między armiami Szwedzką a Polsko-Litewską toczyły się głównie na terytorium Inflant (dzisiejsza Łotwa i Estonia). Wojskom Rzeczpospolitej udało się co prawda pokonać w kilku bitwach przeważającą liczebnie piechotę Skandynawów, ale reszta ich armii zamknęła się w potężnych, niezdobytych twierdzach. Oba kraje zwróciły teraz swoją uwagę w innym kierunku. Szwecja musiała zmagać się z atakiem Duńczyków, w kolejnych zaś latach ten niezwykle agresywny i zmilitaryzowany w XVII wieku kraj wmieszał się w wojnę trzydziestoletnią i zaczął pustoszyć i rabować terytoria Rzeszy Niemieckiej. Polskę niezwykle ważne interesy wiązały zaś w Rosji. Zawarto pokój. Szwecja zajęła sporą część należących do Rzeczpospolitej Inflant,  Republika Polsko – Litewska miała teraz jednak dużo ważniejsze sprawy na wschodzie .