Rzeczpospolita Obojga Narodów (XVI-XVIII w.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Czasy Saskie

Po śmierci Jana III Sobieskiego królem Polski wybrano Augusta II z dynastii Wettynów,  zarządzającego wcześniej małym księstwem Saksonii w Rzeszy Niemieckiej. (Niemcy od czasów średniowiecza podzielone były na księstwa dzielnicowe). Za panowania Augusta, na początku XVIII wieku, dużą aktywność wykazywała znów Szwecja. Skandynawowie walczyli o władzę nad Bałtykiem z rosnącą w siłę Rosją w trakcie tak zwanej „Wielkiej Wojny Północnej”. Szwedom udało się pokonać państwo Carów, po czym ruszyli na terytoria Rzeczpospolitej. Rozgromili także armię Polsko Litewską  i rozpoczęli okupację, rabowanie i łupienie tych terytoriów. Wojska Szwedzkie udało się pokonać Rosjanom dopiero kilka lat później, pod Połtawą na Ukrainie. Potężne Państwo Carów wygrało wojnę, uzyskując dostęp do Bałtyku – rozpoczynał się czas jego wielkiego rozwoju. Królestwo Polsko Litewskie doznało tymczasem po raz kolejny olbrzymich zniszczeń, które doprowadziły do dalszego upadku życia w kraju i demoralizacji jego mieszkańców. Dodatkowo do ubożenia ludności przyczynił się też z pewnością spadek popytu w Europie Zachodniej na polskie zboże. Zbiedniała szlachta aby odrobić straty zwiększała chłopom pańszczyznę. Mieszkańcy wsi stawali się powoli półniewolnikami, coraz bardziej wyzyskiwanymi i uzależnionymi od swojego pana. Kurczyły się i biedniały zadłużone i zrujnowane miasta. Zubożała średnia szlachta, bogata była natomiast magnateria. Dobra wielkich rodów stawały się nieomal państwami w państwie, wielcy właściciele ziemscy posiadali nieraz prywatne armie i toczyli między sobą domowe wojenki. System polityczny Państwa Polsko-Litewskiego wyraźnie wymagał już reform – w wielu miejscach okazywał się przestarzały czy niedoskonały. Okoliczne mocarstwa, pod przywództwem Rosji ustaliły między sobą, że nie dopuszczą do żadnych zmian tego ustroju. Państwo Carów coraz częściej interweniowało w wewnętrzne sprawy Rzeczpospolitej, to właśnie z Rosyjskiego polecenia na tron wybrano ostatniego jej króla.