Rozbicie dzielnicowe (XII - XIV w.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Wiec w Gąsawie

Z zawziętych i krwawych walk ostatecznie zwycięsko wyszedł więc syn Kazimierza Sprawiedliwego, Leszek Biały. Posiadał on Kraków co teoretycznie oznaczało, że był seniorem, ustawa Bolesława Krzywoustego była już jednak kilkakrotnie łamana. Ostatecznie zasada senioratu upadła w małej miejscowości koło Gąsawy  w północnej Polsce. W 1227 roku Leszek Biały przyjechał tu wspólnie z Henrykiem Brodatym ze Śląska  oraz kilkoma innymi książętami na wiec. Nie znamy niestety treści ich rozmów, ale prawdopodobnie obradowali  przeciwko wrogim sobie książętom z Wielkopolski  i Gdańska. Ich przeciwnicy w jakiś sposób musieli się jednak dowiedzieć o miejscu spotkania. Oddziały obu zagrożonych książąt znienacka napadły na wiecujących, w czasie gdy ci przebywali w łaźni. Leszek Biały nago dopadł konia i zaczął uciekać. Pościg dopadł go w pobliskim Marcinkowie, gdzie książę padł przeszyty dzidą.

Wraz z Leszkiem Białym umiera stara zasada senioratu.


Leszek Biały był ostatnim księciem Krakowskim którego inni uznawali za seniora. Po jego śmierci Pomorze uniezależniło się od Polski a reszta kraju pogrążyła się w dalszych sporach i konfliktach. Ostatecznie rozsypały się zasady dziedziczenia stworzone kilkadziesiąt lat wcześniej przez Bolesława Krzywoustego.