Rozbicie dzielnicowe (XII - XIV w.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Kolonizacja niemiecka

Równocześnie od końca XII wieku rozpoczyna się tak zwana „kolonizacja niemiecka”, czyli intensywny napływ na nasze ziemie osadników i kolonistów z zachodu. Szacuje się, że między XII a XIV wieku przybyło i zamieszkało na terenach Polski około 100 tysięcy osadników, co stanowiło 10% wszystkich mieszkańców naszego kraju w tym czasie. Chłopi i mieszczanie wędrowali tu z ludnych terenów w Niderlandach i na terytoriach Flamandów (dzisiejsza Belgia i Holandia), Frankonii i Turyngii (dziś środkowe Niemcy), oraz Westfalii (dziś Zachodnie Niemcy). Osadnicy poszukiwali ziemi pod uprawę, której tam zaczynało już brakować. Polska była wówczas jeszcze dosyć słabo zaludniona. Występowały tu wielkie obszary puszcz, bagien i nieużytków. Koloniści przywozili ze sobą  wiele innowacji i wynalazków, osuszali bagna, wprowadzali nowe zwyczaje. Na prawie niemieckim lokowane są miasta ( występuje w nich prostokątny rynek z placem targowym, i biegnące prostopadle do siebie ulice).

Prostokątny rynek Wrocławia, lokowanego na prawie niemieckim (Źródło ilustracji: Wikimedia)

Wraz z napływaniem coraz to nowych fal osadników oblicze Polski radykalnie się zmienia. Kraj nasz coraz bardziej upodabnia się do innych królestw na zachodzie Europy. Wśród szlachty i rycerstwa kwitnie kultura dworska. Rodzimi chłopi, kmiecie, mieszczanie przejmują wiele obyczajów i wynalazków od zachodnich kolonistów. Biskupi z zachodu przybywali do polskich kościołów i uczyli rodzimą kadrę księży, skrybów, pisarzy. Także polscy duchowni kształcili się na zachodzie. Rodziło się nowe społeczeństwo klasowe. Koloniści, chłopi i mieszczanie Niemieccy na Ziemiach Królestwa Polskiego z czasem, od XV wieku zaczęli się polonizować. W połowie XVI wieku mało którzy znali już język Niemiecki. Inaczej było jednak na Śląsku i Pomorzu Zachodnim które nie weszły później w skład Polski. Tam koloniści Niemieccy powodowali niemczenie także reszty ludności. (Ostatni potomkowie zachodnich kolonistów, którzy mówią jeszcze w dawnym języku mieszkają do dziś we wsi Wilamowice na pograniczu Śląska i Małopolski. Ich mowa to specyficzna mieszanka starego języka niemieckiego, fryzyjskiego, angielskiego i polskiego. Przechowali oni ją przez 700 lat.)

Polecana literatura:

Dzieje gospodarcze Polski