Rozbicie dzielnicowe (XII - XIV w.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Próby zjednoczenia Polski

W XIII i XIV wieku było kilku władców, którym na krótki czas prawie udało się zjednoczyć Polskę. Można tu wymienić Henryka Pobożnego, który zdołał zjednoczyć, lub uzależnić od siebie Śląsk, Ziemię Sandomierską, Małopolskę, Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie. Książę zginął jednak w 1241 roku, ścięty po bitwie przez Mongołów. Kolejny władca, to panujący pół wieku później Przemysł II. Książę ten miał w posiadaniu Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie. W 1295 roku udało mu się uzyskać od Papieża zgodę na koronację, co też natychmiast uczynił. W następnym roku, Przemysł II został jednak porwany i zamordowany, najprawdopodobniej z polecenia Brandenburczyków (z Niemieckiej Marchii Brandenburskiej która graniczyła od zachodu z Wielkopolską), którym pomagały nieprzychylne księciu rody wielkopolskie.  Brandenburczycy nie chcieli by te ziemie były zbyt silne.

Polska za czasów Przemysła II (Źródło ilustracji: Wikimedia)


Władcą któremu udało się zjednoczyć Polskę był dopiero Wacław II, król Czeski, z dynastii Przemyślidów. Wacław był synem potężnego Przemysława Ottokara II, króla za którego czasów Czechy doszły do dużej potęgi. Przemysław Ottokar II starał się nawet o koronę Cesarza Niemiec, jego wysiłki spełzły jednak na niczym po przegranej bitwie z Rudolfem Habsburgiem pod Suchymi Krutami w 1278 roku. (W bitwie tej, jedną trzecią wojsk Czechów stanowiły posiłki z Polski). Syn niedoszłego cesarza, Wacław II włączył się w rywalizację o władzę w kraju Piastów.  Krok po kroku zjednoczył on większość terytoriów drogą dyplomacji a czasem również walk. Wacław II zmusił do ucieczki z Polski także władcę niewielkiego księstwa na Kujawach Brzeskich, Władysława Łokietka. Człowieka niskiego wzrostu ale niezwykle charyzmatycznego. Łokietek schronił się na Węgrzech. Książęta Polscy paradoksalnie łatwiej ustępowali Wacławowi, królowi potężnych Czech, niż innym władcom z dynastii Piastów. Wacław II uzyskał wkrótce koronę Polski. Koronacja w roku 1300 była niezwykłym wydarzeniem. Po raz pierwszy od  ponad dwustu lat (jeżeli nie liczyć panowania Przemysła II) ziemie kraju były zjednoczone pod panowaniem króla.