Przed I wiekiem n.e.

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Waza z Bronocic – pierwsze koło na świecie

W czwartym tysiącleciu przed naszą erą, na terenie polskich Kujaw doszło do połączenia się potomków dawnych myśliwych i traperów, z prawnukami niegdysiejszych pierwszych polskich rolników, którzy przed wiekami przywędrowali na te tereny znad Dunaju. Z połączenia różnych plemion powstał nowy lud, zwany dziś przez archeologów „Kulturą pucharów lejkowatych”. Czasy o których mowa są świadkiem dalszych wielkich przemian na terenach Europy. Ludność zamieszkująca rolnicze osady prawdopodobnie zaczyna się organizować w bardziej zhierarchizowane grupy, powstaje być może jakaś warstwa przywódców. Świadkiem tej lepszej organizacji społecznej są powstające wówczas budowle z wielkich kamieni ( tak zwane megalityczne). Na zachodzie Europy to kamienne kręgi, dolmeny, czy słynne Stonehenge. W Egipcie ludność zaczyna swoim faraonom budować wielkie mastaby i olbrzymie piramidy. Również na obszarze Polski ludzie z „Kultury Pucharów Lejkowatych” chowają swoich wodzów w wielkich wypełnionych kamieniami, ziemnych grobowcach. Nowa organizacja społeczna umożliwiła też stworzenie sieci pokrytych drewnem dróg. Kontynent zaczęły wówczas łączyć ze sobą ściślejsze kontakty handlowe.

Rekonstrukcja tak zwanego Sweet Track, traktu handlowego w zachodniej Anglii, z IV tysiąclecia p.n.e. (Źródło ilustracji: Wikimedia)


Dla tego właśnie okresu, w południowej Polsce badacze dokonali niezwykłego odkrycia. W Bronocicach znaleziono wazę z pierwszym na świecie znanym wizerunkiem pojazdu kołowego. Obok leżały rogi wołów ze śladami otarć (powstającymi zwykle na skutek ciągnięcia wozu). To unikatowe znalezisko skłania niektórych badaczy do przypuszczeń, że ojczyzną koła nie była jednak Mezopotamia, ale być może środkowa Europa.

Najstarszy na świecie wizerunek wozu z naczynia w Bronocicach ( Źródło ilustracji: Wikimedia)