Początki Polski (IX-XI wiek n.e.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Bunt rycerzy

Przyjmowanie prawa feudalnego spowodowało także wytworzenie się nowej silnej warstwy – pierwszych rycerzy feudalnych i szlachty. Od czasów Kazimierza Odnowiciela, władcy Polski zwyczajem przyjętym z Europy Zachodniej, w zamian za służbę ofiarowywali swoim wojom i drużynnikom ziemię wraz z zamieszkującymi ją chłopami i kmieciami. Rycerze mieli ich bronić i z nich się utrzymywać a w razie potrzeby wyruszać na wyprawę by wspomóc swojego władcę, przeciw silnemu wrogowi kraju. Rycerze byli jednak dużo bardziej niezależni niż dawni, całkowicie podlegli swemu księciu wojowie (będący praktycznie pół-niewolnikami na usługach panującego – mogli być nawet oddani w podarku innemu władcy). Być może Władysław Herman (podobnie jak jego wygnany z kraju brat Bolesław Śmiały) nie do końca czuł i rozumiał to nowe prawo i zwyczaje. Możliwe, że nie chciał się pogodzić z tak dużą niezależnością podległego mu rycerstwa.  Być może z pomocą Palatyna Sieciecha chciał znów być bezwzględnym, plemiennym panem życia i śmierci dla swych rycerzy, na wzór swoich pradziadków.  Faktem jest , że również za panowania Władysława ( podobnie jak za czasów Bolesława Śmiałego) doszło do buntu części możnych i rycerstwa. Oprócz dążeń  księcia do zwiększenia swej siły, szlachcie mógł się nie podobać fakt, że tak wielką władzę w kraju ma Sieciech – człowiek spoza namaszczonego przez Boga rodu Piastów. Sieciech bił własne monety, rycerze mogli się więc na własne oczy przekonać jakie aspiracje miał ten uzurpator. Widzieli go za każdym razem gdy płacili za jakiś towar czy usługę. Zbuntowani możni jako przywódców wybrali sobie synów Władysława Hermana – Zbigniewa i Bolesława Krzywoustego „panów naturalnych” z dynastii Piastów. Walki doprowadziły do tego, że książę zmuszony został przekazać władzę nad częścią Polski swoim synom. Z kraju wygnano także Sieciecha. Stronnictwo synów triumfowało.

Bolesław otrzymał w zarząd Śląsk i Małopolskę (z wyłączeniem głównych grodów- Wrocławia, Krakowa i Sandomierza) ,

Zbigniew dostał Wielkopolskę i Kujawy.

Sam Władysław Herman pozostał na Mazowszu – w Płocku, skąd sprawować miał władzę zwierzchnią.