Jagiellonowie (XIV-XVI w.)

Tekst i ilustracje:
Przemysław Czapliński

Kontakt:

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Unia Lubelska

W połowie XVI wieku, po Zygmuncie Starym władzę w Polsce i na Litwie przejął jego syn – Zygmunt August. Król ten nie miał jednak potomków, szlachta w obydwu krajach dążyła więc do ściślejszego ich zespolenia. Unia miała wzmocnić władzę w królestwie, w razie zmiany panującej dynastii. Bogactwo i wolność polskiej szlachty bardzo mocno oddziaływały na wyobraźnię Litwinów. Wielkie Księstwo poza tym samo nie było w stanie przeciwstawić się wojskom Moskwy. Polska szlachta z kolei liczyła na możliwość zdobycia i kolonizowania nowych ziem na wschodzie. Unię podpisano w 1569 roku w Lublinie. W jej wyniku oba Państwa połączone zostały dużo mocniejszymi więzami, cała Ukraina przypisana też została do Królestwa Polskiego. Trzeba powiedzieć, że w związku tym to Polska była silniejszą stroną. Litewska i Ruska szlachta w kolejnych wiekach powoli się polonizowała i zatracała swój dawny język i obyczaje. Pomimo to dla Wielkiego Księstwa Unia była zapewne jedynym wyjściem, jeśli chciało się ono obronić przed rosnącą w siłę Moskwą. Połączenie obu krajów wzmocniło wśród polskiej szlachty zainteresowanie wschodem. Modne stały się stroje perskie i tureckie. Powoli rodziła się typowa dla późniejszego okresu kultura sarmacka. Połączone Państwo Polsko-Litewskie było bardzo zróżnicowane etnicznie. Polacy stanowili około połowy jego ludności, oprócz tego Rzeczpospolitą Obojga Narodów zamieszkiwali Rusini (Białorusini i Ukraińcy), Litwini, Łotysze i Estończycy a także Niemcy. W miastach żyli Żydzi i Ormianie. Istniały także mniejsze grupy ludności Tatarskiej, Wołochów, a nawet Holendrów Anglików i Szkotów.

(Źródło ilustracji: Wikimedia)